Progr. duszpasterski – 2017-2019: „DUCH, KTÓRY UMACNIA MIŁOŚĆ”. 2018/2019 – „W MOCY BOŻEGO DUCHA". "Akcja Katolicka szkołą wiary, świętości i apostolstwa”.

STATUT

STATUT AKCJI KATOLICKIEJ W POLSCE

2019

Statut w PDF

Załącznik do uchwały nr 20/383/2019
Konferencji Episkopatu Polski z dnia 13 czerwca 2019 r..

Statut Akcji Katolickiej w Polsce

Wstęp

Akcja Katolicka w Polsce jest stowarzyszeniem katolików świeckich, którzy w zorganizowanej formie ściśle współpracują z hierarchią kościelną w realizacji ogólnego celu apostolskiego Kościoła (por. KK, n. 33; DA, n. 20; DM, n. 15).
Rację swego istnienia Akcja Katolicka w Polsce znajduje w prawdzie o Kościele. Zorganizowana współpraca świeckich z hierarchią kościelną, w realizowaniu misji apostolskiej, należy od czasów apostolskich do stałej i owocnej tradycji Kościoła (por. Rz 16, 3; Flp 4, 3).
Wagę tej współpracy podkreślił Sobór Watykański II i posoborowe nauczanie Kościoła. Papież Jan Paweł II mówiąc o wiernych świeckich, którzy „winni poczuć się rzeczywistymi podmiotami w życiu Kościoła”, wskazał na szczególne znaczenie Akcji Katolickiej w Polsce w ich formacji. Dlatego postulował jej odrodzenie w Polsce. Do biskupów polskich podczas wizyty Ad limina Apostolorum, 12 stycznia 1993 roku, mówił: „Trzeba więc, aby na nowo odżyła. Bez niej bowiem infrastruktura zrzeszeń katolickich w Polsce byłaby niepełna”.
Podejmując to wezwanie, Konferencja Episkopatu Polski powołała w 1996 roku do życia Akcję Katolicką w Polsce. Jej celem jest włączanie ludzi świeckich w budowanie Kościoła Chrystusowego oraz w zorganizowaną misję apostolską, dzięki której będą mogli „czynić obecnym i aktywnym Kościół w takich miejscach i takich okolicznościach, gdzie jedynie przy ich pomocy stać się on może solą ziemi” (KK, n. 33).
Akcja Katolicka w Polsce jest stowarzyszeniem, w którym katolicy świeccy mogą realizować powołanie, które otrzymali na mocy sakramentu chrztu i bierzmowania (por. KK, n. 33).

Rozdział I
Postanowienia ogólne

Art. 1
1. Akcja Katolicka w Polsce jest publicznym stowarzyszeniem wiernych (kan. 312 § 1 n. 2, KPK), erygowanym dekretem przez Konferencję Episkopatu Polski w dniu 2 maja 1996 roku.
2. Akcja Katolicka w Polsce, zwana dalej Stowarzyszeniem, jest organizacją kościelną w rozumieniu art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 380, z późn. zm.), zwanej dalej Ustawą.
3. Akcja Katolicka w Polsce posiada osobowość prawną w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie Rozporządzenia Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 1996 roku w sprawie nadania osobowości prawnej Akcji Katolickiej w Polsce z siedzibą w Warszawie (Dz. U. Nr 107, poz. 512).
4. Siedzibą władz Akcji Katolickiej w Polsce jest Warszawa a terenem działania jest Rzeczpospolita Polska.

2

Art. 2
1. Akcja Katolicka w Polsce działa na podstawie statutu zatwierdzonego przez Konferencję Episkopatu Polski, zwanego dalej Statutem.
2. Akcja Katolicka w Polsce działa pod zwierzchnictwem Konferencji Episkopatu Polski (kan. 315 KPK), która wybiera do tego zadania Krajowego Asystenta Kościelnego.

Art. 3
Akcja Katolicka w Polsce, jako stowarzyszenie katolików świeckich, posiadające właściwy sobie charyzmat, współpracuje z innymi stowarzyszeniami katolików świeckich (kan. 328 KPK) i ruchami kościelnymi.

Art. 4
Akcja Katolicka w Polsce może być członkiem międzynarodowych stowarzyszeń oraz federacji organizacji kościelnych.

Art. 5
1. Głównym patronem Akcji Katolickiej w Polsce jest św. Jan Paweł II, papież, a patronem drugorzędnym jest św. Wojciech, biskup i męczennik.
2. Akcja Katolicka w diecezji może, w uzgodnieniu z biskupem diecezjalnym, ustanawiać własnego patrona.

Art. 6
1. Świętem Akcji Katolickiej w Polsce jest Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata.
2. Akcja Katolicka w Polsce posiada swój sztandar i hymn: „My chcemy Boga”.
3. Logo Akcji Katolickiej w Polsce stanowią litery „AK”, wpisane w krzyż, według wzoru zatwierdzonego przez Zarząd Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce.
4. Odznakę członkowską Akcji Katolickiej w Polsce stanowi znaczek z literami „AK” wpisanymi w krzyż, według wzoru zatwierdzonego przez Zarząd Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce.

Art. 7
1. Akcja Katolicka w Polsce to stowarzyszenie posiadające struktury organizacyjne, którymi są:
1) Krajowy Instytut Akcji Katolickiej, zwany dalej KIAK;
2) Diecezjalne Instytuty Akcji Katolickiej, zwane dalej DIAK;
3) Parafialne Oddziały Akcji Katolickiej, zwane dalej POAK.
2. Członkostwo w Stowarzyszeniu jest przypisane do DIAK oraz do POAK.
3. Dla zapewnienia jednolitości zadań i celów, członkostwa, organizacji, oraz struktur Stowarzyszenia uchwala się Ramowy Statut Diecezjalny, stanowiący załącznik do Statutu.

Rozdział II
Akcja Katolicka w diecezji

Art. 8
1. Akcja Katolicka w diecezji jest publicznym stowarzyszeniem wiernych (kan. 312 § 1 n. 3, KPK), erygowanym dekretem przez biskupa diecezjalnego.
2. Akcja Katolicka w diecezji posiada odrębną osobowość cywilnoprawną, nabywaną na podstawie rozporządzenia ministra właściwego ds. wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych w oparciu o art. 10, w związku z art. 34 ust. 3 Ustawy.

Art. 9
Akcja Katolicka w diecezji działa na podstawie statutu nadanego przez biskupa diecezjalnego, z zachowaniem uregulowań zawartych w art. 7 ust. 3 Statutu.

3

Art. 10
1. Akcja Katolicka w diecezji używa hymnu, loga i odznaki, określonych w art. 6 Statutu.
2. Akcja Katolicka w diecezji może, w uzgodnieniu z biskupem diecezjalnym, ustanawiać własnego patrona.
5. DIAK oraz POAK mogą posiadać sztandary, wykonane z zachowaniem wytycznych Zarządu Krajowego Akcji Katolickiej w Polsce.

Rozdział III
Cel i działalność Stowarzyszenia

Art. 11
1. Celem Stowarzyszenia jest pogłębianie formacji chrześcijańskiej oraz organizowanie bezpośredniej współpracy katolików świeckich z hierarchią kościelną w prowadzeniu misji apostolskiej Kościoła.
2. Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez:
1) pogłębienie życia religijnego, moralnego, intelektualnego i kulturalnego oraz ukierunkowanie na zadania apostolskie;
2) przenikanie wartościami ewangelicznymi życia społecznego;
3) zajmowanie stanowisk w sprawach publicznych Kościoła, a zwłaszcza reagowanie na zagrożenia wiary i moralności chrześcijańskiej w uzgodnieniu z Asystentem Kościelnym;
4) angażowanie się w formację dzieci i młodzieży;
5) kształcenie działaczy katolickich i przygotowywanie ich do aktywności w życiu społecznym, gospodarczym, kulturalnym i politycznym.

Art. 12
1. Stowarzyszenie może prowadzić działalność, w szczególności w zakresie:
1) pomocy społecznej;
2) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
3) działalności charytatywnej;
4) podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
5) ochrony i promocji zdrowia;
6) działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;
7) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
8) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;
9) działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży;
10) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;
11) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;
12) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
13) turystyki i krajoznawstwa;
14) informacyjno-wydawniczym;
15) gospodarczą.
2. Dochód z działalności gospodarczej Stowarzyszenia służy do realizacji jej celów statutowych
i nie może być przeznaczony do podziału między członków.

4

Rozdział IV
Członkowie Stowarzyszenia, ich prawa i obowiązki

Art. 13

Stowarzyszenie stanowią członkowie:
1) zwyczajni;
2) wspierający.

Art. 14
1. Członkiem zwyczajnym Stowarzyszenia może zostać katolik świecki, który ukończył 18 rok życia.
2. Przyjęcie do Stowarzyszenia poprzedza staż kandydacki, który trwa nie krócej niż pół roku. Wymóg stażu nie dotyczy kandydatów, którzy byli członkami Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży, lub innego publicznego stowarzyszenia wiernych.
3. Niepełnoletni, uczestniczący w działalności Stowarzyszenia, mają status kandydata. Długość stażu, wymieniona w ust. 2, liczona jest od ukończenia przez kandydata 18 roku życia.

Art. 15
Członek zwyczajny Stowarzyszenia ma prawo:
1) wyborcze, czynne i bierne;
2) udziału w przedsięwzięciach podejmowanych przez Stowarzyszenie;
3) noszenia odznaki członkowskiej.

Art. 16
Do obowiązków członków zwyczajnych Stowarzyszenia należy:
1) realizowanie celów Stowarzyszenia;
2) przestrzeganie postanowień Statutu i regulaminów Stowarzyszenia oraz stosowanie się do uchwał jej władz statutowych;
3) płacenie składki członkowskiej.

Art. 17
Członek Stowarzyszenia, będący osobą fizyczną, może należeć do partii, stowarzyszeń oraz innych organizacji, które nie sprzeciwiają się wartościom chrześcijańskim i nauczaniu Kościoła katolickiego.

Art. 18
Członkiem Stowarzyszenia nie może być ten, kto publicznie odstąpił od wiary katolickiej, zerwał ze wspólnotą kościelną, albo podlega ekskomunice deklarowanej lub wymierzonej wyrokiem (kan. 316 § 1 KPK).

Art. 19
1. Członkiem wspierającym Stowarzyszenia może być:
1) dotychczasowy członek zwyczajny, który z racji wieku, stanu zdrowia lub innej istotnej przeszkody nie może brać udziału w aktywnej pracy w Stowarzyszenia;
2) inna osoba fizyczna.
2. Warunkiem przyjęcia członka wspierającego jest złożenie przez niego pisemnej deklaracji o popieraniu celów Stowarzyszenia.

Art. 20
1. Członek wspierający Stowarzyszenia ma prawo udziału w przedsięwzięciach podejmowanych przez Stowarzyszenie.
2. Członek wspierający nie posiada czynnego i biernego prawa wyborczego.

5

Art. 21
Członkostwo w Stowarzyszeniu ustaje na skutek:
1) rezygnacji zgłoszonej na piśmie;
2) wykluczenia ze Stowarzyszenia w razie naruszenia przepisów Statutu lub regulaminów, z zachowaniem prawa odwołania do biskupa diecezjalnego;
3) śmierci członka;
4) rozwiązania DIAK.

Art. 22
Zasady przyjmowania członków oraz kompetencje organów w sprawach członkowskich zostają uregulowane w statucie diecezjalnym.

Rozdział V
KIAK

Art. 23
1. KIAK stanowi ogólnopolską reprezentację Stowarzyszenia.
2. Organami KIAK są:
1) Rada KIAK;
2) Zarząd KIAK;
3) Komisja Rewizyjna KIAK.

Art. 24
Członkami Rady KIAK są:
1) z urzędu Prezesi Zarządów DIAK;
2) delegaci, wybierani przez Radę DIAK ze swego grona. DIAK, liczące powyżej 1 tysiąca członków, wybierają delegatów do Rady KIAK w proporcji 1 delegat na każdy kolejny rozpoczęty tysiąc członków;
3) delegaci powołani przez Krajowego Asystenta Kościelnego na podstawie art. 37 ust. 1 Statutu.

Art. 25
1. Rada KIAK odbywa zebrania zwyczajne i nadzwyczajne.
2. Zebrania Rady zwołuje Prezes Zarządu KIAK albo, z jego upoważnienia, Wiceprezes Zarządu KIAK.
3. Zebrania zwyczajne zwoływane są przynajmniej 2 razy w roku.
4. Zebrania nadzwyczajne, w miarę potrzeby, mogą być zwoływane również na:
1) żądanie Krajowego Asystenta Kościelnego lub Komisji Rewizyjnej KIAK;
2) wniosek 1/4 członków Rady KIAK; Zebranie Rady KIAK powinno być zwołane w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia żądania
lub pisemnego wniosku.
5. Jeżeli urząd Prezesa Zarządu KIAK nie jest obsadzony, albo Prezes nie wykonuje obowiązku określonego w ust. 2, zebrania Rady KIAK zwołuje Krajowy Asystent Kościelny.
6. Rada KIAK wybiera ze swego grona przewodniczącego zebrania, jego zastępcę i sekretarza, którzy stanowią prezydium zebrania.

Art. 26
1. Uchwały Rady KIAK są podejmowane zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy jej członków.

6

2. Jeżeli liczba prawidłowo zawiadomionych członków Rady KIAK w terminie wyznaczonym w zawiadomieniu o zwołaniu Rady KIAK jest mniejsza niż określa to ust. 1, zebranie Rady KIAK odbywa się w drugim terminie, 30 minut po upływie terminu wyznaczonego w zawiadomieniu o zwołaniu Rady KIAK, przy obecności co najmniej 2/5 członków Rady KIAK.
3. Głosowania są jawne, a w sprawach wyborów do organów KIAK – tajne.

Art. 27
1. Do kompetencji Rady KIAK należy:
1) wybór trzech kandydatów na Prezesa Zarządu KIAK;
2) wybór i odwoływanie członków Zarządu KIAK;
3) wybór i odwoływanie członków Komisji Rewizyjnej KIAK;
4) uchwalanie kierunków działania Stowarzyszenia w uzgodnieniu z Krajowym Asystentem Kościelnym;
5) uchwalanie planu finansowego KIAK;
6) uchwalanie wysokości i zasad wpłat DIAK na rzecz KIAK;
7) ocena rocznego sprawozdania z działalności Zarządu KIAK;
8) udzielanie absolutorium Zarządowi KIAK z tytułu wykonania planu finansowego oraz z działalności za rok miniony;
9) uchwalenie umotywowanego wniosku do Konferencji Episkopatu Polski o odwołanie Prezesa Zarządu KIAK w związku z nieotrzymaniem absolutorium przez Zarząd KIAK;
10) ocena działalności i zatwierdzenie sprawozdań Komisji Rewizyjnej KIAK;
11) troska o jedność w realizacji celów i kierunków działania DIAK;
12) przedstawienie biskupom diecezjalnym Ramowego Statutu Diecezjalnego, stanowiącego załącznik do niniejszego Statutu, celem zachowania jednolitości działania Stowarzyszenia;
13) podejmowanie innych uchwał w sprawach niezastrzeżonych do kompetencji innych organów KIAK;
14) ustanawianie odznaczeń;
15) podejmowanie uchwał w sprawie członkostwa Stowarzyszenia w organizacjach krajowych i zagranicznych;
16) powoływanie jednostek organizacyjnych KIAK.
2. Rada KIAK dokonuje wyboru kandydatów na prezesa oraz członków organów KIAK spośród swoich członków.

Art. 28
1. W skład Zarządu KIAK wchodzą:
1) Prezes Zarządu KIAK;
2) dwaj Wiceprezesi Zarządu KIAK;
3) Sekretarz Zarządu KIAK;
4) Skarbnik Zarządu KIAK;
5) czterech członków Zarządu KIAK.
2. Zarząd KIAK, na wniosek Prezesa Zarządu, wybiera ze swego grona Wiceprezesów, Sekretarza i Skarbnika Zarządu KIAK.

Art. 29
1. Prezesa Zarządu KIAK mianuje Konferencja Episkopatu Polski spośród trzech kandydatów
wybranych przez Radę KIAK, przedstawionych przez Krajowego Asystenta Kościelnego.
2. Prezes Zarządu KIAK nie może wykonywać funkcji kierowniczych w partiach politycznych
(kan. 317 § 4 KPK) oraz być posłem lub senatorem RP.

7

3. Prezes Zarządu KIAK reprezentuje Akcję Katolicką w Polsce. W razie przeszkody Prezesa Zarządu KIAK, KIAK reprezentuje Wiceprezes Zarządu KIAK, wskazany przez Prezesa Zarządu KIAK.

Art. 30
Zarząd KIAK koordynuje działalność Stowarzyszenia w wymiarze ogólnokrajowym.

Art. 31
1. Do kompetencji Zarządu KIAK należy:
1) wykonywanie uchwał Rady KIAK;
2) opracowywanie kierunków działalności KIAK;
3) zarządzanie majątkiem KIAK;
4) przygotowanie planu finansowego KIAK oraz sprawozdania z działalności Zarządu KIAK;
5) powoływanie i ustalanie zasad działania sekcji środowiskowych KIAK;
6) składanie Radzie KIAK, a po jej zatwierdzeniu również Konferencji Episkopatu Polski, za pośrednictwem Krajowego Asystenta Kościelnego:
a) rocznego sprawozdania z działalności KIAK,
b) sprawozdania z wykonania planu finansowego KIAK,
c) zbiorczej informacji rocznej z działalności DIAK-ów;
7) zajmowanie stanowisk w sprawach dotyczących Stowarzyszenia;
8) współdziałanie z innymi podmiotami w celu realizacji zadań statutowych.
2. Do sposobu podejmowania uchwał Zarządu KIAK stosuje się odpowiednio art. 26 Statutu.

Art. 32
1. Komisja Rewizyjna KIAK składa się z trzech do pięciu członków. Komisja ze swego grona wybiera przewodniczącego i sekretarza.
2. Do kompetencji Komisji Rewizyjnej KIAK należy:
1) przeprowadzanie przynajmniej raz w roku kontroli finansowej działalności Zarządu KIAK, z uwzględnieniem zgodności z planem finansowym, rzetelności i prawidłowości dokumentacji finansowej;
2) przeprowadzanie przynajmniej raz w roku kontroli realizacji przez Zarząd uchwał Rady KIAK;
3) przedkładanie Radzie i Zarządowi KIAK protokołów pokontrolnych wraz z wnioskami;
4) składanie rocznych sprawozdań ze swojej działalności Radzie KIAK;
5) występowanie do Rady KIAK z wnioskiem dotyczącym absolutorium dla Zarządu KIAK.

Rozdział VI
DIAK i POAK

Art. 33

1. Organami DIAK są:
1) Rada DIAK;
2) Zarząd DIAK;
3) Komisja Rewizyjna DIAK.
2. Radę DIAK stanowią Prezesi POAK.
3. Biskup diecezjalny może z własnej inicjatywy, lub na wniosek Zarządu DIAK, powołać do składu Rady DIAK, inne osoby spośród członków Akcji Katolickiej w diecezji.

8

4. Zarząd DIAK, pod przewodnictwem Prezesa Zarządu DIAK, kieruje działalnością Diecezjalnego Instytutu.
5. Komisja Rewizyjna DIAK jest organem kontrolnym DIAK.

Art. 34
1. Organami POAK są:
1) Walne Zebranie POAK;
2) Zarząd POAK;
3) Komisja Rewizyjna POAK.
3. Walne zebranie stanowią członkowie POAK.
4. Zarząd POAK, pod przewodnictwem Prezesa Zarządu POAK, kieruje działalnością POAK.
5. Komisja Rewizyjna POAK jest organem kontrolnym POAK.

Art. 35
Zadania, sposób zwoływania oraz zasady obradowania i podejmowania uchwał DIAK i POAK są określone w Ramowym Statucie Diecezjalnym.

Rozdział VII
Krajowy Asystent Kościelny

Art 36
1. Krajowego Asystenta Kościelnego wybiera Konferencja Episkopatu Polski spośród swoich członków na pięcioletnią kadencję, z możliwością wielokrotnego jej ponawiania.
2. Krajowy Asystent Kościelny:
1) zapewnia łączność KIAK z Konferencją Episkopatu Polski;
2) dba o właściwą formację w Akcji Katolickiej w Polsce oraz czuwa nad czystością doktryny;
3) uczestniczy w spotkaniach roboczych i posiedzeniach organów KIAK;
4) koordynuje pracę Diecezjalnych Asystentów Kościelnych, w tym poprzez organizację dla nich zebrań i formacji.
3. Krajowy Asystent Kościelny może zgłosić sprzeciw wobec uchwały Rady lub Zarządu KIAK, w sprawach dotyczących wiary i moralności:
1) zgłoszenie sprzeciwu zawiesza uchwałę;
2) o zasadności sprzeciwu rozstrzyga Konferencja Episkopatu Polski;
3) uznanie sprzeciwu uchyla uchwałę, a oddalenie sprzeciwu nadaje uchwale moc obowiązującą z datą jej podjęcia.

Art. 37
1. Krajowy Asystent Kościelny może powołać do składu Rady KIAK członków Akcji Katolickiej po konsultacji z biskupem diecezjalnym, z której pochodzi kandydat.
2. Powołanie następuje z własnej inicjatywy lub na umotywowany wniosek Zarządu KIAK.

Art. 38
1. Diecezjalnego Asystenta Kościelnego mianuje biskup diecezjalny na pięcioletnią kadencję, z możliwością wielokrotnego jej ponawiania.
2. Zadania Diecezjalnego Asystenta Kościelnego określa Ramowy Statut Diecezjalny.

Art. 39
1. Parafialny Asystent Kościelny to proboszcz parafii lub w uzgodnieniu z biskupem diecezjalnym inny kapłan.
2. Zadania Parafialnego Asystenta Kościelnego określa Ramowy Statut Diecezjalny.

9

Rozdział VIII
Zasady sprawowania funkcji w Akcji Katolickiej w Polsce

Art. 40
Działalność organów KIAK w sprawach nieuregulowanych niniejszym Statutem określają regulaminy uchwalane przez organy KIAK, zatwierdzone przez Krajowego Asystenta Kościelnego.

Art. 41
1. Kadencja w poszczególnych organach KIAK trwa cztery lata.
2. Funkcje Prezesa Zarządu KIAK można pełnić nie dłużej niż przez kolejne dwie kadencje.

Art. 42
Członek Zarządu KIAK nie może być jednocześnie członkiem Komisji Rewizyjnej KIAK.

Art. 43
W przypadku rażącego naruszenia postanowień Statutu Prezes Zarządu KIAK może być odwołany przed upływem kadencji przez Konferencję Episkopatu Polski.

Art. 44
1. W przypadku przyjęcia rezygnacji, odwołania lub śmierci Prezesa Zarządu KIAK, przeprowadza się wybory kandydatów na prezesa. Kadencja mianowanego Prezesa Zarządu KIAK kończy się z upływem kadencji tego Zarządu.
2. W przypadku wakatu w organach KIAK, przeprowadza się wybory uzupełniające.
3. Kadencja wybranego członka kończy się z upływem kadencji organu, do którego został wybrany.

Art. 45
Z dniem odwołania Prezesa Zarządu KIAK przez Konferencję Episkopatu Polski, z powodu nieuzyskania przez Zarząd absolutorium, wygasa kadencja całego Zarządu KIAK.

Art. 46
1. W przypadku, gdy członek Zarządu lub Komisji Rewizyjnej KIAK zostanie odwołany przed końcem kadencji z funkcji Prezesa DIAK, delegata do Rady KIAK, lub jako osoba powołana do Rady KIAK przez Krajowego Asystenta Kościelnego, z dniem odwołania traci członkostwo w Zarządzie lub Komisji Rewizyjnej KIAK.
2. Zakończenie kadencji w Radzie KIAK przez członka Zarządu lub Komisji Rewizyjnej KIAK nie powoduje utraty członkostwa w Zarządzie lub Komisji Rewizyjnej.

Rozdział IX
Majątek Akcji Katolickiej w Polsce

Art. 47
1. Majątek Akcji Katolickiej w Polsce składa się z nieruchomości, ruchomości oraz innych aktywów.
2. Majątek Akcji Katolickiej w Polsce pochodzi w szczególności z:
1) wpłat DIAK na rzecz KIAK;
2) darowizn;
3) dotacji, przekazywanych na zasadach obowiązujących podmioty nienależące do sektora finansów publicznych;
4) spadków i zapisów;
5) zbiórek publicznych organizowanych zgodnie z obowiązującymi przepisami;

10

6) dochodów własnych w tym w szczególności z opłat za korzystanie z majątku Akcji Katolickiej w Polsce, ze sprzedaży wydawnictw własnych, z pozyskanych środków z lokat i opłat bankowych.

Art. 48
1. KIAK w sprawach majątkowych reprezentują Prezes Zarządu KIAK ze Skarbnikiem Zarządu KIAK lub Wiceprezes Zarządu KIAK ze Skarbnikiem Zarządu KIAK łącznie.
2. Prezes Zarządu KIAK może działać przez pełnomocnika.

Art. 49
1. W przypadku alienacji o wartości powyżej 100 000 euro, ale poniżej 1 000 000 euro, potrzebna jest zgoda Konferencji Episkopatu Polski. Alienacja o wartości powyżej 1 000 000 euro, oraz w przypadkach, o których mowa w kan. 1292 § 2 KPK, wymaga ponadto zgody Stolicy Apostolskiej.
2. Przy zaciąganiu zobowiązań, które jednorazowo przekraczają równowartość w złotych 1 000 euro wymagana jest uprzednia zgoda Zarządu KIAK, podjęta w formie uchwały.

Rozdział X
Uchwalenie i zmiana Statutu

Art. 50
Statut może zmienić Konferencja Episkopatu Polski z własnej inicjatywy lub na wniosek Rady KIAK, uchwalony większością 2/3 głosów, przy obecności przynajmniej połowy członków Rady KIAK.
Art. 51
Zmiany do Statutu wchodzą w życie z dniem i na zasadach określonych przez Konferencję Episkopatu Polski.

Rozdział XI
Rozwiązanie Akcji Katolickiej w Polsce

Art. 52
1. Akcję Katolicką w Polsce może rozwiązać Konferencja Episkopatu Polski z własnej inicjatywy lub na wniosek Rady KIAK, uchwalony większością 2/3 głosów, przy obecności przynajmniej połowy członków Rady.
2. Likwidatora rozwiązanej Akcji Katolickiej w Polsce wyznacza Konferencja Episkopatu Polski. W przypadku rozwiązania Akcji Katolickiej w Polsce jej majątek, pozostały po likwidacji, staje się własnością Konferencji Episkopatu Polski.

Rozdział XII
Przepisy przejściowe

Art. 53
1. Zakaz łączenia funkcji Prezesa Zarządu KIAK wchodzi w życie przy mianowaniu na kolejną kadencję.
2. Ograniczenia, wymienione w art. 41 ust. 2 Statutu, liczone są po zakończeniu obecnie trwającej kadencji.
3. Dotychczas uchwalone regulaminy organów KIAK obowiązują do czasu przyjęcia nowych w trybie art. 40 Statutu.

11

 

Ramowy Statut Diecezjalny – załącznik do Statutu Akcji Katolickiej w Polsce, przyjętego na mocy uchwały nr 20/383/2019 Konferencji Episkopatu Polski z dnia 13 czerwca 2019 r.

 

Statut Akcji Katolickiej Diecezji/ Archidiecezji…..

Wstęp

Akcja Katolicka w Polsce jest stowarzyszeniem katolików świeckich, którzy w zorganizowanej formie ściśle współpracują z hierarchią kościelną w realizacji ogólnego celu apostolskiego Kościoła (por. KK, n. 33; DA, n. 20; DM, n. 15).
Rację swego istnienia Akcja Katolicka w Polsce znajduje w prawdzie o Kościele.
Zorganizowana współpraca świeckich z hierarchią kościelną, w realizowaniu misji apostolskiej,
należy od czasów apostolskich do stałej i owocnej tradycji Kościoła (por. Rz 16, 3; Flp 4, 3).
Wagę tej współpracy podkreślił Sobór Watykański II i posoborowe nauczanie Kościoła.
Papież Jan Paweł II mówiąc o wiernych świeckich, którzy „winni poczuć się rzeczywistymi
podmiotami w życiu Kościoła”, wskazał na szczególne znaczenie Akcji Katolickiej w Polsce w
ich formacji. Dlatego postulował jej odrodzenie w Polsce. Do biskupów polskich podczas
wizyty Ad limina Apostolorum, 12 stycznia 1993 roku, mówił: „Trzeba więc, aby na nowo
odżyła. Bez niej bowiem infrastruktura zrzeszeń katolickich w Polsce byłaby niepełna”.
Podejmując to wezwanie, Konferencja Episkopatu Polski powołała w 1996 roku do życia Akcję
Katolicką w Polsce. Jej celem jest włączanie ludzi świeckich w budowanie Kościoła
Chrystusowego oraz w zorganizowaną misję apostolską, dzięki której będą mogli „czynić
obecnym i aktywnym Kościół w takich miejscach i takich okolicznościach, gdzie jedynie przy
ich pomocy stać się on może solą ziemi” (KK, n. 33).
Akcja Katolicka w Polsce jest stowarzyszeniem, w którym katolicy świeccy mogą realizować
powołanie, które otrzymali na mocy sakramentu chrztu i bierzmowania (por. KK, n. 33).

Rozdział I
Postanowienia ogólne

Art. 1
1. Akcja Katolicka Diecezji/ Archidiecezji ………………. jest publicznym stowarzyszeniem
wiernych (kan. 312 § 1 n. 3, KPK), erygowanym dekretem przez Biskupa……..
w dniu…… roku.
2. Akcja Katolicka Diecezji/ Archidiecezji ………………. jest organizacją kościelną
w rozumieniu art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do
Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 380
z późn. zm.), zwanej dalej Ustawą.
3. Akcja Katolicka Diecezji/ Archidiecezji ………………. posiada osobowość prawną
w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie Rozporządzenia Ministra ……………………..
4. Siedzibą władz Akcji Katolickiej Diecezji/ Archidiecezji ………………. jest……………
a terenem działania jest Diecezja/ Archidiecezja …………..

12

Art. 2
1. Akcja Katolicka Diecezji/ Archidiecezji ………………. działa na podstawie statutu
nadanego przez biskupa Diecezji/ Archidiecezji ………, zwanego dalej Statutem, ustalonego
na podstawie Ramowego Statutu Diecezjalnego.
2. Akcja Katolicka Diecezji/ Archidiecezji ………………. działa pod zwierzchnictwem
biskupa Diecezji/ Archidiecezji ……… (kan. 315 KPK), która deleguje do tego zadania
Diecezjalnego Asystenta Kościelnego.
Art. 3
Akcja Katolicka Diecezji/ Archidiecezji ………………., zwana dalej AK, jako stowarzyszenie
katolików świeckich, posiadające właściwy sobie charyzmat, współpracuje
z innymi stowarzyszeniami katolików świeckich (kan. 328 KPK) i ruchami kościelnymi na
terenie diecezji.
Art. 4
AK może być członkiem stowarzyszeń oraz federacji organizacji kościelnych.
Art. 5
1. Patronem Akcji Katolickiej Diecezji/ Archidiecezji ………………. jest ………….
2. Świętem AK jest Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata.
3. AK posiada swój sztandar i hymn: „My chcemy Boga”.
4. Logo AK stanowią litery „AK”, wpisane w krzyż, według wzoru zatwierdzonego przez
Zarząd Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce.
5. Odznakę członkowską AK stanowi znaczek z literami „AK” wpisanymi w krzyż, według
wzoru zatwierdzonego przez Zarząd Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce.
6. AK oraz jej struktury w parafiach mogą posiadać sztandary, wykonane z zachowaniem
wytycznych Zarządu Krajowego Akcji Katolickiej w Polsce.
Art. 6
1. AK uczestniczy w pracach Akcji Katolickiej w Polsce przez swoich reprezentantów.
2. AK reprezentują :
1) z urzędu Prezes Zarządu DIAK;
2) delegat, wybierany przez Radę DIAK ze swego grona;
3) jeżeli AK przekroczy liczbę 1 tysiąca członków, ma prawo wybrać kolejnych delegatów
do Rady Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w proporcji 1 delegat na każdy kolejny
rozpoczęty tysiąc członków.
3. AK uczestniczy w kosztach prowadzenia działalności Akcji Katolickiej w Polsce na
zasadach określonych uchwałą Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce.
Art. 7
Strukturami organizacyjnymi AK jest:
1) Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, zwany dalej DIAK;
2) Parafialne Oddziały Akcji Katolickiej, zwane dalej POAK.

Rozdział III
Cel i działalność AK

Art. 8
1. Celem AK jest pogłębianie formacji chrześcijańskiej oraz organizowanie bezpośredniej
współpracy katolików świeckich z hierarchią kościelną w prowadzeniu misji apostolskiej
Kościoła.
2. AK realizuje swoje cele poprzez:

13

1) pogłębienie życia religijnego, moralnego, intelektualnego i kulturalnego oraz
ukierunkowanie na zadania apostolskie;
2) przenikanie wartościami ewangelicznymi życia społecznego;
3) zajmowanie stanowisk w sprawach publicznych Kościoła, a zwłaszcza reagowanie na
zagrożenia wiary i moralności chrześcijańskiej w diecezji, w uzgodnieniu
z Diecezjalnym Asystentem Kościelnym;
4) angażowanie się w formację dzieci i młodzieży;
5) kształcenie działaczy katolickich i przygotowywanie ich do aktywności w życiu
społecznym, gospodarczym, kulturalnym i politycznym.
Art. 9
1. AK może prowadzić działalność, w szczególności w zakresie:
1) pomocy społecznej;
2) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
3) działalności charytatywnej;
4) podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz
rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
5) ochrony i promocji zdrowia;
6) działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;
7) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
8) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;
9) działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży;
10) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;
11) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;
12) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
13) turystyki i krajoznawstwa;
14) informacyjno-wydawniczym;
15) gospodarczą.
2. Dochód z działalności gospodarczej Akcji Katolickiej służy do realizacji jej celów
statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między członków.

Rozdział IV
Członkowie AK, ich prawa i obowiązki

Art. 10

Akcję Katolicką stanowią członkowie:
1) zwyczajni;
2) wspierający.

Art. 11
1. Członkiem zwyczajnym AK może zostać katolik świecki, który ukończył 18 rok życia.
2. Przyjęcie do AK poprzedza staż kandydacki, który trwa nie krócej niż pół roku. Wymóg
stażu nie dotyczy kandydatów, którzy byli członkami Katolickiego Stowarzyszenia
Młodzieży, lub innego publicznego stowarzyszenia wiernych.
3. Niepełnoletni, uczestniczący w działalności AK, mają status kandydata. Długość stażu,
wymieniona w ust. 2, liczona jest od ukończenia przez kandydata 18 roku życia.

14

Art. 12
1. Po ukończeniu okresu stażowego kandydat składa do Zarządu DIAK, za pośrednictwem
Zarządu POAK, pisemną deklarację członkowską, do której Parafialny Asystent Kościelny
dołącza opinię o kandydacie.
2. Zarząd DIAK podejmuje uchwałę w sprawie przyjęcia na członka zwyczajnego AK.
3. Do czasu powołania organów AK w parafii czynności, o których mowa w ust. 1, wykonują
Parafialni Asystenci Kościelni.
Art. 13
1. Członkostwo w AK jest przypisane do DIAK oraz do parafii, do której członek przynależy.
2. Członek AK, który zmienił parafię, zgłasza się do obecnego POAK z dokumentem
potwierdzającym jego członkostwo w AK.
3. Członek AK może uczestniczyć w pracach poprzedniego lub innego oddziału, jeśli w jego
nowej parafii POAK nie funkcjonuje.
4. Członek AK, który zmienił diecezję, zgłasza się do POAK z dokumentem potwierdzającym
członkostwo w AK i staje się członkiem AK w tej diecezji.
Art. 14
Członek zwyczajny AK ma prawo:
1) wyborcze, czynne i bierne;
2) udziału w przedsięwzięciach podejmowanych przez AK;
3) noszenia odznaki członkowskiej.
Art. 15
Do obowiązków członków zwyczajnych AK należy:
1) realizowanie celów AK;
2) przestrzeganie postanowień Statutu DIAK i regulaminów DIAK oraz stosowanie się do
uchwał jej władz statutowych;
3) płacenie składki członkowskiej.

Art. 16
Członek AK, będący osobą fizyczną, może należeć do partii, stowarzyszeń oraz innych
organizacji, które nie sprzeciwiają się wartościom chrześcijańskim i nauczaniu Kościoła
katolickiego.
Art. 17
Członkiem AK nie może być ten, kto publicznie odstąpił od wiary katolickiej, zerwał ze
wspólnotą kościelną, albo podlega ekskomunice deklarowanej lub wymierzonej wyrokiem (kan.
316 § 1 KPK).
Art. 18
1. Członkiem wspierającym AK może być:
1) dotychczasowy członek zwyczajny, który z racji wieku, stanu zdrowia lub innej istotnej
przeszkody nie może brać udziału w aktywnej pracy w AK; zmienia on status poprzez
złożenie wniosku do Zarządu DIAK, za pośrednictwem POAK;
2) inna osoba fizyczna.
2. Warunkiem przyjęcia członka wspierającego jest złożenie przez niego deklaracji
o popieraniu celów AK.
Art. 19
1. Uchwałę w sprawie przyjęcia członka wspierającego AK podejmuje Zarząd DIAK.
2. Uchwałę w sprawie zmiany statusu członka zwyczajnego na członka wspierającego
podejmuje Zarząd DIAK.

15

3. Przepisy art. 12 ust. 1 Statutu DIAK stosuje się odpowiednio.
Art. 20
1. Członek wspierający AK ma prawo udziału w przedsięwzięciach podejmowanych przez AK.
2. Członek wspierający nie posiada czynnego i biernego prawa wyborczego.
Art. 21
Członkostwo w AK ustaje na skutek:
1) rezygnacji zgłoszonej na piśmie, za pośrednictwem POAK, do Zarządu DIAK;
2) wykluczenia z AK uchwałą Zarządu DIAK, w razie naruszenia przepisów Statutu DIAK
lub regulaminów, z zachowaniem prawa odwołania do biskupa Diecezji/ Archidiecezji
………………;
3) śmierci członka;
4) rozwiązania AK w diecezji.

Rozdział V
Struktury organizacyjne AK
DIAK

Art. 22

Organami DIAK są:
1) Rada DIAK;
2) Zarząd DIAK;
3) Komisja Rewizyjna DIAK.

Art. 23

1. Radę DIAK stanowią Prezesi POAK.
2. Biskup Diecezji/ Archidiecezji ……………… może z własnej inicjatywy, lub na wniosek
Zarządu DIAK, powołać do składu Rady DIAK, inne osoby spośród członków AK
w diecezji.
Art. 24
1. Rada DIAK odbywa zebrania zwyczajne i nadzwyczajne.
2. Zebrania Rady zwołuje Prezes Zarządu DIAK lub z jego upoważnienia, Wiceprezes
Zarządu DIAK.
3. Zebrania zwyczajne Rady DIAK zwoływane są przynajmniej 2 razy w roku.
4. Zebrania nadzwyczajne Rady DIAK zwoływane są na:
1) żądanie Diecezjalnego Asystenta Kościelnego lub Komisji Rewizyjnej DIAK;
2) wniosek 1/4 członków Rady DIAK.
5. Zebranie Rady DIAK powinno być zwołane w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia żądania
lub pisemnego wniosku.
6. Jeżeli urząd Prezesa Zarządu DIAK nie jest obsadzony, albo Prezes nie wykonuje
obowiązku określonego w ust. 2, zebrania Rady zwołuje Diecezjalny Asystent
Kościelny.
7. Rada DIAK wybiera ze swego grona przewodniczącego zebrania, jego zastępcę
i sekretarza, którzy stanowią prezydium zebrania.
Art. 25
1. Uchwały DIAK są podejmowane zwykłą większością głosów.
2. Jeżeli liczba prawidłowo zawiadomionych członków Rady DIAK w terminie wyznaczonym
w zawiadomieniu o zwołaniu Rady DIAK jest mniejsza niż określa to ust. 1, zebranie Rady
DIAK odbywa się w drugim terminie, 30 minut po upływie terminu wyznaczonego

16

w zawiadomieniu o zwołaniu Rady DIAK, przy obecności co najmniej 2/5 członków Rady
DIAK.
3. Głosowania są jawne, a w sprawach wyborów do organów DIAK – tajne.
Art. 26
1. Do kompetencji Rady DIAK należy:
1) wybór trzech kandydatów na Prezesa Zarządu DIAK;
2) wybór i odwoływanie członków Zarządu DIAK;
3) wybór i odwoływanie członków Komisji Rewizyjnej DIAK;
4) wybór i odwoływanie delegatów do KIAK;
5) uchwalanie rocznych planów pracy DIAK, w uzgodnieniu z biskupem Diecezji/
Archidiecezji ………………;
6) uchwalanie wysokości i zasad wpłat POAK na rzecz DIAK;
7) uchwalanie planu finansowego DIAK;
8) ocena rocznego sprawozdania z działalności DIAK;
9) udzielanie absolutorium Zarządowi DIAK z tytułu wykonania planu pracy i planu
finansowego;
10) uchwalanie umotywowanego wniosku do biskupa Diecezji/ Archidiecezji ………………
o odwołanie Prezesa Zarządu w związku z nieotrzymaniem absolutorium przez Zarząd
DIAK;
11) ocena działalności i zatwierdzenie sprawozdań Komisji Rewizyjnej DIAK;
12) podejmowanie uchwał w sprawach nie zastrzeżonych do kompetencji innych organów
DIAK;
13) ustanawianie odznaczeń;
14) powoływanie jednostek organizacyjnych.
2. Rada DIAK dokonuje wyboru kandydatów na Prezesa Zarządu DIAK, oraz członków
Zarządu i Komisji Rewizyjnej DIAK spośród swoich członków.
Art. 27
1. W skład Zarządu DIAK wchodzą:
1) Prezes Zarządu DIAK;
2) dwóch Wiceprezesów Zarządu DIAK;
3) Sekretarz Zarządu DIAK;
4) Skarbnik Zarządu DIAK;
5) od jednego do czterech członków Zarządu DIAK.
2. Zarząd DIAK, na wniosek Prezesa Zarządu DIAK, wybiera ze swego grona Wiceprezesów
Zarządu DIAK , Sekretarza i Skarbnika Zarządu DIAK.
Art. 28
1. Prezesa Zarządu DIAK mianuje biskup Diecezji/ Archidiecezji ……………… spośród
trzech kandydatów wybranych przez Radę DIAK, przedstawionych przez Diecezjalnego
Asystenta Kościelnego.
2. Prezes Zarządu DIAK reprezentuje DIAK.
3. W razie przeszkody Prezesa Zarządu DIAK, DIAK reprezentuje Wiceprezes Zarządu DIAK,
wskazany przez Prezesa Zarządu DIAK.
4. Prezes Zarządu DIAK nie może wykonywać funkcji kierowniczych w partiach politycznych
(kan. 317 § 4 KPK) oraz być posłem lub senatorem RP.

17

Art. 29
Zarząd DIAK, pod przewodnictwem Prezesa Zarządu DIAK, kieruje działalnością
Diecezjalnego Instytutu. W razie nieobecności Prezesa, DIAK reprezentuje Wiceprezes Zarządu
DIAK, wskazany przez Prezesa.
Art. 30
1. Do kompetencji Zarządu DIAK należy:
1) wykonywanie uchwał Rady DIAK;
2) opracowanie rocznego planu pracy DIAK;
3) przygotowywanie planu finansowego;
4) zarządzanie majątkiem DIAK;
5) powoływanie POAK;
6) powoływanie i ustalanie zasad działania sekcji środowiskowych;
7) przyjmowanie członków zwyczajnych i wspierających, zmiany w statusie członka
zwyczajnego lub wspierającego oraz wykluczanie z członkostwa;
8) koordynowanie i kontrolowanie działalności POAK;
9) składanie sprawozdań z wykonania rocznego planu pracy, planu finansowego DIAK –
do zatwierdzenia Radzie DIAK, a po ich zatwierdzeniu biskupowi Diecezji/
Archidiecezji …………;
10) przedkładanie sprawozdań z działalności DIAK Zarządowi KIAK;
11) współpraca z innymi stowarzyszeniami i ruchami kościelnymi w diecezji;
12) współdziałanie z innymi podmiotami w celu realizacji zadań statutowych;
13) zajmowanie stanowiska w sprawach dotyczących Akcji Katolickiej w Diecezji.
2. Do sposobu podejmowania uchwał przez Zarząd DIAK stosuje się odpowiednio art. 24
Statutu DIAK.
Art. 31
1. Komisja Rewizyjna DIAK składa się od trzech do pięciu członków.
2. Do kompetencji Komisji Rewizyjnej DIAK należy:
1) przeprowadzanie przynajmniej raz w roku kontroli finansowej działalności Zarządu
DIAK, z uwzględnieniem zgodności z planem finansowym, rzetelności
i prawidłowości dokumentacji finansowej;
2) przeprowadzanie przynajmniej raz w roku kontroli realizacji przez Zarząd uchwał Rady
DIAK;
3) przedkładanie Radzie i Zarządowi DIAK protokołów pokontrolnych wraz
z wnioskami;
4) składanie rocznych sprawozdań ze swojej działalności Radzie DIAK;
5) występowanie do Rady DIAK z wnioskami dotyczącymi absolutorium dla Zarządu
DIAK.
3. Komisja Rewizyjna DIAK ze swego grona wybiera przewodniczącego i sekretarza.

POAK

Art. 32

Organami POAK są:
1) Walne Zebranie POAK;
2) Zarząd POAK;
3) Komisja Rewizyjna POAK.

18

Art. 33
W Walnym Zebraniu POAK ma prawo uczestniczyć każdy członek POAK.
Art. 34
1. Walne Zebrania POAK są zwyczajne i nadzwyczajne.
2. Walne Zebrania POAK zwołuje Prezes Zarządu POAK przynajmniej dwa razy w roku.
3. Do zwoływania zebrań stosuje się odpowiednio art. 24 Statutu DIAK.
4. Jeżeli urząd Prezesa Zarządu POAK nie jest obsadzony albo Prezes nie wykonuje
obowiązku określonego w ust. 2, Walne Zebranie POAK zwołuje Parafialny Asystent
Kościelny.
Art. 35
Do sposobu podejmowania uchwał przez Walne Zebranie POAK stosuje się odpowiednio
art. 25 Statutu DIAK.
Art. 36
1. Do kompetencji Walnego Zebrania POAK należy:
1) wybór dwóch lub trzech kandydatów na Prezesa Zarządu POAK;
2) wybór i odwoływanie członków Zarządu POAK;
3) wybór i odwoływanie członków Komisji Rewizyjnej POAK;
4) uchwalanie planu pracy w uzgodnieniu z Parafialnym Asystentem Kościelnym;
5) uchwalanie planu finansowego POAK;
6) uchwalanie wysokości składek członkowskich;
7) ocena rocznego sprawozdania z działalności POAK;
8) udzielanie absolutorium Zarządowi POAK;
9) uchwalenie umotywowanego wniosku do biskupa Diecezji/ Archidiecezji ………….…
o odwołanie Prezesa Zarządu POAK w związku z nieotrzymaniem absolutorium przez
Zarząd POAK;
10) ocena działalności i zatwierdzenie sprawozdań Komisji Rewizyjnej POAK;
11) podejmowanie innych uchwał w sprawach należących do zakresu działania POAK.
2. Walne Zebranie dokonuje wyboru kandydatów na Prezesa Zarządu POAK, członków
Zarządu i Komisji Rewizyjnej POAK spośród członków POAK.
Art. 37
Inicjatywy ponadparafialne podejmowane przez POAK, są uzgadniane z Zarządem DIAK.
Art. 38
1. W skład Zarządu POAK wchodzą:
1) Prezes Zarządu POAK;
2) Wiceprezes Zarządu POAK;
3) Sekretarz Zarządu POAK;
4) Skarbnik Zarządu POAK.
5) Członkowie Zarządu POAK, w liczbie ustalonej przez Walne Zebranie POAK.
2. Funkcja Wiceprezesa Zarządu POAK może być łączona z funkcją Sekretarza lub Skarbnika
Zarządu POAK.
Art. 39
Prezesa Zarządu POAK mianuje biskup Diecezji/ Archidiecezji ……………… spośród dwóch
lub trzech kandydatów wybranych przez Walne Zebranie, przedstawionych przez Diecezjalnego
Asystenta Kościelnego.
Art. 40
Prezes Zarządu POAK reprezentuje POAK. W razie nieobecności Prezesa, POAK reprezentuje
Wiceprezes Zarządu POAK.

19

Art. 41

1. Do kompetencji Zarządu POAK należy:
1) kierowanie działalnością POAK;
2) opracowanie planów pracy POAK;
3) przygotowanie projektu planu finansowego;
4) zajmowanie stanowiska w bieżących sprawach POAK;
5) wykonywanie uchwał Walnego Zebrania POAK;
6) składanie sprawozdań z działalności i planu finansowego POAK, Walnemu Zebraniu
POAK i Zarządowi DIAK;
7) wnioskowanie do Zarządu DIAK o przyjęcie kandydatów na członków lub wykluczenie
z członkostwa w Akcji Katolickiej;
8) wykonywanie uchwał Zarządu DIAK i współpraca z nim;
9) współpraca z innymi stowarzyszeniami, ruchami i grupami działającymi w parafii.
2. Zarząd POAK, na wniosek Prezesa, wybiera ze swego grona Wiceprezesa, Sekretarza
i Skarbnika.
3. Do sposobu podejmowania uchwał przez Zarząd POAK stosuje się art. 24 Statutu DIAK.
Art. 42
1. Komisja Rewizyjna POAK składa się z dwóch lub trzech członków. Komisja Rewizyjna
POAK wybiera ze swego grona przewodniczącego i sekretarza.
2. Do kompetencji Komisji Rewizyjnej POAK należy:
1) przeprowadzanie przynajmniej raz w roku kontroli działalności finansowej Zarządu
POAK, z uwzględnieniem realizacji planu finansowego oraz rzetelności i prawidłowości
dokumentacji finansowej;
2) przeprowadzanie przynajmniej raz w roku kontroli realizacji przez Zarząd POAK uchwał
Walnego Zebrania POAK;
3) przedkładanie Walnemu Zebraniu POAK i Zarządowi POAK protokołów pokontrolnych
wraz z wnioskami;
4) składanie rocznych sprawozdań ze swojej działalności Walnemu Zebraniu POAK;
5) występowanie do Walnego Zebrania POAK z wnioskiem dotyczącym absolutorium dla
Zarządu POAK.

Rozdział VI
Asystent Kościelny AK

Art. 43
1. Diecezjalnego Asystenta Kościelnego mianuje biskup Diecezji/ Archidiecezji
……………… na pięcioletnią kadencję, z możliwością wielokrotnego jej ponawiania.
2. Diecezjalny Asystent Kościelny:
1) zapewnia łączność DIAK z biskupem Diecezji/ Archidiecezji ………………;
2) dba o właściwą formację członków Akcji Katolickiej w diecezji i czuwa nad
czystością doktryny;
3) uczestniczy w formacji i spotkaniach zwołanych przez Krajowego Asystenta
Kościelnego;
4) uczestniczy w spotkaniach Rady DIAK;
5) uczestniczy w spotkaniach roboczych i posiedzeniach organów DIAK;
6) koordynuje pracę Parafialnych Asystentów Kościelnych, w tym poprzez organizację
dla nich zebrań i formacji.

20

3. Diecezjalny Asystent Kościelny może zgłosić sprzeciw wobec uchwały Rady lub
Zarządu Diecezjalnego Instytutu dotyczącej spraw wiary i moralności:
1) zgłoszenie sprzeciwu zawiesza uchwałę;
2) zasadności sprzeciwu rozstrzyga biskup Diecezji/ Archidiecezji ………………;
3) uznanie sprzeciwu uchyla uchwałę, a oddalenie sprzeciwu nadaje uchwale moc
obowiązującą z datą jej podjęcia.
Art. 44
1. Parafialny Asystent Kościelny to proboszcz parafii lub w uzgodnieniu z biskupem
Diecezji/ Archidiecezji ……………… inny kapłan.
2. Parafialny Asystent Kościelny:
1) zapewnia łączność POAK z biskupem Diecezji/ Archidiecezji ………………, za
pośrednictwem Diecezjalnego Asystenta Kościelnego, dba o właściwą formację
członków i czuwa nad czystością doktryny;
2) uczestniczy w spotkaniach roboczych i posiedzeniach organów POAK;
3) uczestniczy w spotkaniach zwołanych przez Diecezjalnego Asystenta Kościelnego.
3. Parafialny Asystent może zgłosić sprzeciw wobec uchwały Zarządu lub Walnego
Zebrania POAK w sprawach dotyczących wiary i moralności. Do zgłoszonego sprzeciwu
przez Parafialnego Asystenta Kościelnego stosuje się odpowiednio przepis art. 43 ust. 3
Statutu DIAK.

Rozdział VII
Zasady sprawowania funkcji

Art. 45
Działalność organów DIAK w sprawach nieuregulowanych Statutem DIAK określają
regulaminy uchwalane przez te organy, zatwierdzone w diecezji przez biskupa Diecezji/
Archidiecezji ……………….
Art. 46
1. Kadencja w poszczególnych organach Akcji Katolickiej trwa cztery lata.
2. Funkcje Prezesa Zarządu DIAK oraz prezesów Zarządu POAK można pełnić nie dłużej
niż przez kolejne dwie kadencje.
Art. 47
Członek Zarządu strukturach AK nie może być jednocześnie członkiem Komisji Rewizyjnej
w równorzędnej strukturze AK.
Art. 48
W przypadku rażącego naruszenia postanowień Statutu DIAK Prezes Zarządu DIAK lub Prezes
Zarządu POAK może być odwołany przed upływem kadencji przez biskupa Diecezji/
Archidiecezji ……………….
Art. 49
1. W przypadku przyjęcia rezygnacji, odwołania lub śmierci Prezesa Zarządu DIAK lub
Prezesa Zarządu POAK, przeprowadza się wybory kandydatów na prezesa. Kadencja
mianowanego prezesa kończy się z upływem kadencji Zarządu.
2. W przypadku wakatu w organach AK, przeprowadza się wybory uzupełniające.
3. Kadencja wybranego członka kończy się z upływem kadencji organu, do którego został
wybrany.

21

Art. 50
Z dniem odwołania Prezesa Zarządu DIAK przez biskupa Diecezji/ Archidiecezji
………………, lub Prezesa Zarządu POAK, z powodu nieuzyskania przez Zarząd
absolutorium, wygasa kadencja całego Zarządu DIAK lub POAK.
Art. 51
1. W przypadku, gdy członek Zarządu lub Komisji Rewizyjnej DIAK zostanie odwołany przed
końcem kadencji z funkcji Prezesa POAK lub jako osoba powołana do Rady przez
Diecezjalnego Asystenta Kościelnego, z dniem odwołania traci członkostwo w Zarządzie
lub Komisji Rewizyjnej.
2. Zakończenie kadencji w Radzie DIAK przez członka Zarządu lub Komisji Rewizyjnej
DIAK nie powoduje utraty członkostwa w Zarządzie lub Komisji Rewizyjnej.

Rozdział VIII
Majątek AK

Art. 52
1. Majątek AK składa się z nieruchomości, ruchomości oraz innych aktywów.
2. Majątek AK pochodzi w szczególności z:
1) składek członkowskich;
2) darowizn;
3) dotacji, przekazywanych na zasadach obowiązujących podmioty nienależące do sektora
finansów publicznych;
4) spadków i zapisów;
5) zbiórek publicznych organizowanej zgodnie z obowiązującymi przepisami;
6) dochodów własnych w tym w szczególności z opłat za korzystanie z majątku AK, ze
sprzedaży wydawnictw własnych, z pozyskanych środków z lokat i opłat bankowych.
Art. 53
1. DIAK w sprawach majątkowych reprezentują Prezes Zarządu DIAK ze Skarbnikiem
Zarządu DIAK lub Wiceprezes Zarządu DIAK ze Skarbnikiem Zarządu DIAK łącznie.
2. Prezes Zarządu DIAK może działać przez pełnomocnika.
Art. 54
1. W przypadku alienacji o wartości powyżej 100 000 euro, ale poniżej 1 000 000 euro,
potrzebne jest zezwolenie biskupa Diecezji/Archidiecezji ……………….. udzielone za
zgodą rady do spraw ekonomicznych i kolegium konsultorów. Alienacja o wartości powyżej
1 000 000 euro, oraz w przypadkach, o których w kan. 1292 § 2 KPK, wymaga ponadto
zgody Stolicy Apostolskiej.
2. Przy zaciąganiu zobowiązań, które jednorazowo przekraczają wartość …. tys. złotych
wymagana jest uprzednia zgoda Zarządu DIAK, podjęta w formie uchwały.
Art. 55
1. POAK mogą zarządzać majątkiem DIAK na zasadzie zwykłego zarządu i w zakresie
pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd DIAK.
2. Prezes Zarządu POAK może zawierać umowy cywilnoprawne na podstawie
pełnomocnictwa udzielonego mu przez Zarząd DIAK.

22

Rozdział IX
Uchwalenie i zmiana Statutu

Art. 56
Biskup Diecezji/Archidiecezji ..….. aprobuje Statut AK sporządzony w Diecezji /Archidiecezji
..….. według Ramowego Statutu Diecezjalnego, stanowiącego załącznik do Statutu Akcji
Katolickiej w Polsce, oraz jego zmiany. Celem zachowania jednolitości działania Akcji
Katolickiej w Polsce Ramowy Statut Diecezjalny przedstawia biskupowi Rada Krajowego
Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce.

Rozdział X
Rozwiązanie struktur organizacyjnych Akcji Katolickiej w diecezji

Art. 57
1. Akcję Katolicką Diecezji/Archidiecezji ..….. może rozwiązać biskup Diecezji/Archidiecezji
..….. z własnej inicjatywy lub na wniosek Rady DIAK, uchwalony większością 2/3 głosów
przy obecności przynajmniej połowy członków Rady.
2. Likwidatora rozwiązanej Akcji Katolickiej Diecezji/Archidiecezji ………….. wyznacza
biskup Diecezji/Archidiecezji …………..
3. W przypadku rozwiązania Akcji Katolickiej Diecezji/Archidiecezji ………….. jej majątek,
pozostały po likwidacji, staje się własnością diecezji.
Art. 58
1. Zarząd DIAK może czasowo zawiesić organy POAK z własnej inicjatywy lub na wniosek
Diecezjalnego lub Parafialnego Asystenta Kościelnego.
2. Jeżeli po upływie przynajmniej jednego roku stanu zawieszenia nie jest podejmowana
decyzja o wznowieniu działalności organów POAK, Zarząd DIAK podejmuje uchwałę
o likwidacji POAK.
3. Majątek DIAK, będący w zarządzie POAK, może stać się majątkiem parafii lub DIAK.

Rozdział XI
Przepisy przejściowe

Art. 59
1. Dotychczas uchwalone regulaminy obowiązują do czasu przyjęcia nowych w trybie art. 45
Statutu DIAK.
2. Zakaz łączenia funkcji Prezesa Zarządu DIAK wchodzi w życie przy mianowaniu na kolejną
kadencję.
3. Ograniczenia wymienione w art. 46 ust. 2 Statutu DIAK liczone są po zakończeniu obecnie
trwającej kadencji.

+ Stanisław Gądecki
Arcybiskup Metropolita Poznański
Przewodniczący KEP
+ Artur G. Miziński
Sekretarz Generalny KEP