W 5. Niedzielę Wielkanocną, 3 maja 2026 roku, w 86. roku życia, 61. roku kapłaństwa i 39. roku biskupstwa, odszedł do Domu Ojca arcybiskup Józef Michalik, emerytowany arcybiskup archidiecezji przemyskiej obrządku łacińskiego.
W latach 1986–1993 był biskupem diecezjalnym zielonogórsko-gorzowskim (do 1992 gorzowskim), a w latach 1993–2016 arcybiskupem metropolitą przemyskim. Pełnił też funkcję wiceprzewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1999–2004), a następnie przez dwie kadencje przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (2004–2014) i był wiceprzewodniczącym Rady Konferencji Episkopatów Europy (2011–2014).
W piątek, 8 maja 2026 r., eksporta rozpocznie się o godz. 14:00 procesją z Domu Biskupiego do Archikatedry Przemyskiej, gdzie o godz. 15:00 będzie sprawowana Eucharystia żałobna.
Pogrzeb odbędzie się w sobotę, 9 maja 2026 r., o godz. 11:00 w Bazylice Archikatedralnej w Przemyślu, a po Eucharystii ciało abp. Józefa Michalika spocznie w podziemiach Archikatedry.
Akcja Katolicka ze smutkiem przyjęła wiadomość o śmierci ks. abpa Józefa Michalika, emerytowanego metropolitę przemyskiego, który 3 maja br. odszedł do Pana. Wyraża solidarność ze wszystkimi, których ta śmierć napełniła bólem i zapewnia o nieustającej wdzięcznej modlitwie za Zmarłego. Prosi serdecznie wszystkich asystentów i członków o włączenie się w tę modlitwę i w miarę możliwości o uczestniczenie w pogrzebie. Zmarłemu Księdzu Arcybiskupowi dziękuję za ofiarną troskę o jej rozwój, za ojcowską obecność w jej życiu i za wspieranie jej na forum Kościoła w Polsce. Ksiądz Arcybiskup był prawdziwym jej przyjacielem i ufamy, ze pozostanie już na zawsze jej orędownikiem w niebie.
Ks. abp Józef Michalik (ur. 1941, zm. 3 maja 2026) jest powszechnie uznawany za wielkiego orędownika, wspierającego działalność Akcji Katolickiej w Polsce, szczególnie w Archidiecezji Przemyskiej. W swoich działaniach podkreślał rolę świeckich w Kościele. Jako metropolita przemyski (1993–2016), aktywnie wspierał odradzanie się struktur Akcji Katolickiej w Polsce po 1993 roku. Jako przewodniczący Komisji Episkopatu Polski ds. Akcji Katolickiej (w latach 1986–1996) aktywnie współtworzył ramy prawne i duszpasterskie dla funkcjonowania tego stowarzyszenia w Polsce.
W 1995 r. jako metropolita przemyski wznowił działalność Akcji Katolickiej w diecezji i był zaangażowany w prace zespołu episkopatu ds. statutu Akcji Katolickiej w Polsce. Regularnie spotykał się z członkami Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej, biorąc udział w ich sympozjach, kongresach i spotkaniach opłatkowych. Często występował jako prelegent i celebrans podczas uroczystości organizowanych przez tę wspólnotę. 30 sierpnia 2025 r. wygłosił homilię podczas Mszy Świętej na zakończenie III Kongresu Akcji Katolickiej Archidiecezji Przemyskiej w Sanktuarium św. Andrzeja Boboli w Strachocinie.
Ks. abp Józef Michalik, metropolita przemyski, w swojej działalności wielokrotnie podkreślał kluczową rolę Akcji Katolickiej w strukturach kościelnych, traktując ją jako ważną formę zaangażowania świeckich. Określał on Akcję Katolicką jako „najbliższą proboszczowi wspólnotę”, której zadaniem jest budowanie jedności, współpraca z kapłanami oraz dzielenie się odpowiedzialnością za Kościół. „Akcja Katolicka to najbliższa proboszczowi wspólnota do współpracy, do budowania jedności, do brania ciężarów i radości, sukcesów, razem z kapłanem i biskupem” – mówił metropolita przemyski w Grodzisku Dolnym. Arcybiskup określał Akcję Katolicką jako „najbliższą proboszczowi wspólnotę”, która ma budować jedność w parafii i być gotowa do współpracy w ramach struktury kościelnej. Wielokrotnie przestrzegał przed upolitycznieniem Akcji Katolickiej. Podkreślał, że utożsamianie się z konkretną partią byłoby „początkiem śmierci” tego stowarzyszenia. Akcja Katolicka ma być wspólnotą formacyjną, a nie polityczną.
Ks. abp Józef Michalik w swoich wypowiedziach często podkreślał szczególną rolę Akcji Katolickiej, określając jej członków jako elitę, choć w znaczeniu formacyjnym i zadaniowym, a nie społecznym. Ks. abp Józef Michalik nazwał Akcję Katolicką „nowym sposobem obecności świeckich w Kościele” i podkreślił potrzebę jej istnienia. „Jesteście potrzebni Kościołowi i światu, jako świeccy, potrzebni odważni w myśleniu i czynach, odważni w diagnozowaniu chorób społecznych i skuteczni w leczeniu narodowych wad”, wołał z jasnogórskiego szczytu kaznodzieja w dniu 18 czerwca 20206 w 10-lecia odrodzenia w Polsce Akcji Katolickiej.
W 2012 roku podczas spotkania z członkami Akcji Katolickiej w Kańczudze, abp Michalik stwierdził: „Prawdziwe elity to te, które tworzą dobro”. Podkreślał, że Akcja Katolicka to elita ludzi wierzących, zaangażowanych i uformowanych, która ma za zadanie działać w świecie zgodnie z nauką Kościoła. Wskazywał, że elita ta nie jest grupą zamkniętą, lecz ma służyć wspólnocie poprzez dawanie świadectwa, pogłębianie życia religijnego i moralnego oraz reagowanie na zagrożenia dla wiary. Akcentował, że przez „elitarność” należy rozumieć odpowiedzialność, dojrzałość chrześcijańską oraz gotowość do służby (dyspozycyjność).
Ks. abp J. Michalik zwracał uwagę, że Akcja Katolicka i Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży istnieją po to, aby pomagać Kościołowi w jego misji, a nie dla samej działalności organizacyjnej. Podkreślał, że członkowie Akcji Katolickiej są potrzebni Kościołowi i światu do aktywnego świadczenia o wierze w życiu publicznym. W swoich licznych wystąpieniach (np. podczas Kongresów Akcji Katolickiej) ks. abp Józef Michalik akcentował, że członkowie Akcji Katolickiej powinni reagować na współczesne zagrożenia wiary i moralności, będąc jednocześnie „ludźmi sumienia” w swoich środowiskach.
Warto wspomnieć wykład ks. abp. Józefa Michalika „Ewangelizacyjne intuicje św. Jana Pawła II wobec Akcji Katolickiej”, wygłoszony 22 października 2017 r. w Warszawie podczas uroczystości ogłoszenia św. Jana Pawła II patronem Akcji Katolickiej. W wykładzie tym podkreślał ewangelizacyjne intuicje św. Jana Pawła II oraz rolę świeckich w formacji i apostolstwie, zwłaszcza w kontekście Akcji Katolickiej. Przypomniał papieskie wezwanie do zaangażowania w parafiach i publicznym życiu, traktując działalność Akcji Katolickiej jako wypełnienie misji Kościoła.
Modlitwa:
Boże, Ty obdarzyłeś biskupią godnością swojego sługę ks. abpa Józefa Michalika i dałeś mu udział w kapłaństwie Apostołów, włącz go na wieki do ich społeczności. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.
